Jonge egel in september

Zelf een jong of gewond dier gevonden? Klik dan hier:

Jonge vogel | Egel | Vleermuis | Ander dier

Begin september wordt ik geconfronteerd met een jong egeltje dat nog maar kort tevoren bij de opvang is gebracht. Misschien lijkt het ongewoon, een jong egeltje in september, maar we krijgen ze wel vaker zo laat in het seizoen binnen. Het voortplantingsseizoen van egels kan namelijk tot ver in de nazomer doorlopen.
Ik bekijk het egeltje. Alles zit er op en er aan, maar hij is piepklein. Een egel in miniatuuruitvoering. Het is een levendig mannetje met heldere oogjes. Op zijn inschrijfformulier lees ik dat hij 70 gram weegt. Alle egels bij de opvang krijgen een naam en dit egeltje is "Liefje" genoemd door de mensen die hem hebben gevonden. Niet zo'n gekke naam voor een diertje dat er zo hartveroverend uitziet.
Liefje liep al de hele middag in zijn eentje op een grasveld te scharrelen. Meestal is het geen goed teken als egels overdag actief zijn en zo'n kleintje gaat gewoonlijk niet zonder moeder op stap. Bovendien zoemden er vliegen om hem heen en vliegen hebben meestal grote belangstelling voor verzwakte dieren. Vliegen wachten lang niet altijd rustig af tot een dier uit zichzelf is doodgegaan, maar leggen ook zonder gewetensbezwaren hun eieren op verzwakte dieren. De vliegenlarven, of maden, kruipen in het lichaam van het dier en bespoedigen het naderende einde.

Zoeken naar vliegeneieren

Het is dus belangrijk om Liefje op vliegeneieren en/of maden te controleren. Vliegeneieren zijn geelwit van kleur, sigaarvormig en minder dan een millimeter lang. Ze zitten vaak aan haren of veren vastgeplakt in klontjes, die met het blote oog goed zijn te zien. Als ik het egeltje oppak rolt hij zich op tot een stekelballetje. Hij past gemakkelijk in de kom van mijn hand. Fijn dat hij zich zo goed kan oprollen, maar niet bepaald handig als je de buik wilt controleren op vliegeneieren. Minutenlang blijft hij in opgerolde toestand en ik zet hem maar weer terug in zijn bak. Hoe zou je zoiets moeten aanpakken? Eerst maar even over zijn voer nadenken.

Wat moet zo'n kleintje eten?

In zijn bak staat een schaaltje water en een bakje kleine droge brokjes voor jonge poesjes. De kittenbrokjes zijn speciaal voor hem aangeschaft door de mensen die hem hebben gevonden. Liefje maakt een hongerige indruk en pakt af en toe een brokje waar hij met zijn scherpe melktandjes ferm in bijt. Het maakt een luid geknars en ik vraag me af of de brokjes niet te hard zijn voor zijn gebit.
Jonge egels zogen de eerste weken van hun leven bij hun moeder. Misschien moet Liefje ook nog zuigelingenvoeding krijgen. Bij de opvang geven we baby egels oploszuigelingenvoeding voor jonge poesjes om ze op gang te helpen en de tijd te overbruggen tot ze bij de babyopvang arriveren. Snel maak ik wat voeding klaar en zet het voor zijn neus. Hij heeft wel belangstelling, maar knoeit zo verschrikkelijk dat ik me afvraag of hij wel wat binnenkrijgt. Het wordt hoog tijd om deskundig advies in te winnen. De asielhoudster is op vakantie, maar haar taken worden die avond waargenomen door Trudy Zandbergen. Dat treft goed, want Trudy is gespecialiseerd in het verzorgen van zoogdierbaby's en runt onze babyopvang.

Op transport naar Trudy

Als ik mijn vragen met Trudy bespreek komen we tot de conclusie dat het voor Liefje het beste is als hij met spoed naar Trudy wordt gebracht. Even later is het transport geregeld en komt een vrijwilligster hem bij me ophalen. Deze keer rolt hij zich niet op als ik hem uit zijn bak pak. Zo op het eerste gezicht zijn er geen vliegeneieren op de buik te zien, maar er zit wel een vochtige plek in de omgeving van de anus.
Dergelijke vochtige plekken kunnen duiden op de aanwezigheid van maden en dan is snel handelen noodzakelijk om de maden te vangen voordat ze het lichaam inkruipen.Gelukkig zal het egeltje nu spoedig in vertrouwde handen zijn. Later op de avond spreek ik Trudy weer. Zij vertelt me dat ze ongeveer 200 kleine maden van Liefje heeft afgepeuterd. Tijdens het maden vangen probeerde het egeltje Trudy meerdere keren te bijten, dus misschien is zijn naam toch niet helemaal toepasselijk...

Aanvullende informatie van Trudy en hoe het verder ging...

Begin oktober heb ik Trudy nog enkele vragen gesteld over Liefje. Ik vroeg me af hoe oud hij was toen hij bij de opvang werd gebracht en of hij inderdaad nog flesvoeding moest krijgen. Daarnaast wilde ik weten of egels al een melkgebit hebben als ze net zijn geboren. Bovendien was ik natuurlijk benieuwd hoe het met hem ging. Hier volgt het antwoord dat ik van Trudy ontving:
Liefje leeft nog. Ik heb hem zaterdag 30 september naar de opvang gebracht. Hij woog toen + 218 gram en hij zit nu samen met egeltje "Serre". Gezonde egels van 70 gram zijn ongeveer 21 dagen oud. Liefje was ouder, maar zo licht omdat hij te jong zonder moeder was en daardoor niet voor zichzelf kon zorgen (voedsel vinden) Hij was dus veel afgevallen en ook uitgedroogd en kreeg van mij 2x daags vocht injecties (zo'n drie dagen lang).
Liefje had last van een darmontsteking en kreeg daarvoor antibiotica gedurende 10 dagen. Hij kwam maar heel moeilijk op gang en ging pas na 12 dagen beter eten en groeien. De flesvoeding dronk hij maar matig tot niet. De eerste tijd groeide hij maar 2 gram per dag, en at maar 1 eetlepeltje zacht kattenvoer. Normaal groeien egeltjes op deze leeftijd 10 gram per dag en eten gemiddeld 4 eetlepels. Ook de lekkere hapjes om hem tot eten te verleiden werkte niet, andere egels vinden dat altijd lekker.
Egels krijgen met drie weken hun melktanden. Ze drinken 5 á 6 weken bij de moeder maar gaan met zo'n 4 weken al mee op stap met haar en beginnen dan ook wat vast voedsel te proberen. Het gewicht is dus niet zo zeer bepalend of ze nog zogen maar meer de leeftijd en aanleg om vast voedsel te gaan eten. Met 8 weken wisselen ze het melkgebit voor het blijvende gebit en zijn ze klaar om zelfstandig de wereld in te trekken.

Caroline Elfferich , (met een bijdrage van Trudy Zandbergen)

Een selectie van enkele artikels uit de Penneveer, najaar 2006: